
Dit is een bijdrage van: Hans Kuyper
In januari van dit jaar kwamen de ChristenUnie en ROSA met een agenda-initiatief om, in navolging van Amsterdam, een monument in de raadzaal te realiseren voor de 14 raadsleden die in 1940 door de Duitse bezetter uit hun ambt werden gezet. Daarmee zouden we hun de plek teruggeven die hun rechtens toekomt, en tegelijk een zichtbare aansporing creëren voor huidige en toekomstige raadsleden om waakzaam te zijn. Want onze democratie is kwetsbaar en staat onder de druk, ook in Zaanstad.
De complete raad omarmde het idee en in de maanden die volgden werd er hard gewerkt aan de uitvoering. Wij maakten zelf een ontwerp, dat door leerlingen van het Talland College, opleiding Technicus hout en restauratie, onder supervisie van docent Bouke Koopman prachtig werd uitgevoerd. We zien een plattegrond van Zaanstad, waarin elk van de voormalige gemeentes in een andere houtsoort is weergegeven. Het hout komt van bomen die in Zaanstad zijn gekapt, verzaagd op Het Jonge Schaap en ingewreven met lijnolie van de Bonte Hen. De namen van de betreffende raadsleden zijn in hun gemeente gefreesd.

Heel even nog was er een kleine controverse in de media, omdat het hier gaat om 14 leden van extreem-linkse partijen die door een oud-leraar geschiedenis als ‘weinig democratisch’ werden beschouwd, maar zijn pleidooi viel gelukkig in dor zand en op dinsdag 8 september kon de plaquette feestelijk worden onthuld door burgemeester Jan Hamming en een aantal nabestaanden. Ook aanwezig waren een paar van de makers, (oud-)raads- en collegeleden en de voltallige voormalige fractie van de ChristenUnie, die we helaas sinds de verkiezingen moeten missen in de raad. Gemeentearchivaris Jan van der Male hield een mooi verhaal over de historische achtergronden van dit monumentje.

Een prachtig resultaat, door de inzet van een aantal zeer enthousiaste mensen binnen en buiten het stadhuis. Allen dank, we kunnen hier nog decennia van genieten – en vooral leren.
